Έξυπνα γυαλιά: Ένας άγνωστος σε κοιτάζει. Μπορεί να μάθει ποιος είσαι;

Κάποιος φορά έξυπνα γυαλιά και σε κοιτάζει για λίγα δευτερόλεπτα. Θα μπορούσε αυτό να γίνει η αρχή μιας αναζήτησης για το όνομά σου και πληροφορίες που υπάρχουν online;

Το πείραμα I-XRAY, που δημιούργησαν οι φοιτητές του Harvard AnhPhu Nguyen και Caine Ardayfio, έφερε αυτή την απορία στο προσκήνιο. Συνδύασε γυαλιά με κάμερα, αναζήτηση προσώπων, γλωσσικά μοντέλα και δημόσιες βάσεις δεδομένων.

Η λεπτομέρεια που αλλάζει όλη την ιστορία είναι ότι πρόκειται για πρόσθετο σύστημα επίδειξης. Δεν αρκεί να φορά κάποιος ένα ζευγάρι εμπορικών γυαλιών για να διαθέτει αυτομάτως τις δυνατότητες του συγκεκριμένου project.

Τι έδειξε το I-XRAY

Το Library Innovation Lab του Harvard παρουσίασε το project σε εκδήλωση στις 29 Ιανουαρίου 2025. Σύμφωνα με την περιγραφή του, το σύστημα κατασκευάστηκε στο Harvard και δοκιμάστηκε γύρω από την πανεπιστημιούπολη.

Η ίδια πηγή εξηγεί ότι οι δημιουργοί επέλεξαν να καταγράψουν τρόπους αφαίρεσης στοιχείων από τις σχετικές βάσεις δεδομένων αντί να διαθέσουν την τεχνολογία.

Το κεντρικό ζήτημα είναι ο συνδυασμός εργαλείων. Μια εικόνα μπορεί να συνδεθεί με άλλες εικόνες στο διαδίκτυο και στη συνέχεια με πληροφορίες που βρίσκονται σε διαφορετικές πηγές.

Η χρήση AI για την επεξεργασία πληροφοριών ανοίγει ευρύτερα ερωτήματα για την ιδιωτικότητα. Στον οδηγό μας για το τι είναι το ChatGPT και ποιες ηθικές προκλήσεις δημιουργεί, εξετάζουμε και αυτή την πλευρά της τεχνητής νοημοσύνης.

Η παρουσίαση ενός project, πάντως, δεν είναι απόδειξη ότι αναγνωρίζει σωστά κάθε άνθρωπο σε οποιαδήποτε συνθήκη. Δεν έχουμε εδώ ανεξάρτητη μέτρηση ακρίβειας για τον ελληνικό πληθυσμό.

Η κάμερα είναι μόνο η αρχή

Σκέψου μια αλυσίδα με διαφορετικά στάδια: καταγραφή εικόνας, πιθανό ταίριασμα, αναζήτηση πληροφοριών και παρουσίαση αποτελέσματος. Κάθε στάδιο χρειάζεται να αξιολογηθεί χωριστά.

Ένα πιθανό ταίριασμα δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως βεβαιότητα για την ταυτότητα ενός προσώπου. Αν το πρώτο στάδιο δώσει λάθος αποτέλεσμα, οι επόμενες πληροφορίες μπορεί να αφορούν κάποιον άλλον.

Αυτός είναι ένας λόγος να αποφεύγουμε τίτλους που υπόσχονται ότι ένα gadget ξέρει τα πάντα για οποιονδήποτε. Το πραγματικό ερώτημα είναι πόσο εύκολα μπορεί να συνδεθεί υλικό από διαφορετικές πηγές.

Γιατί μας αφορά ακόμη και χωρίς έξυπνα γυαλιά

Μπορεί να έχεις μια δημόσια επαγγελματική φωτογραφία, ένα προφίλ και ένα παλιό άρθρο στο οποίο αναφέρεται το όνομά σου. Κάθε δημοσίευση μπορεί να είχε έναν λογικό σκοπό όταν έγινε.

Αξίζει, όμως, να εξετάσεις τι εικόνα σχηματίζεται όταν κάποιος τις βλέπει μαζί. Υπάρχουν στοιχεία που χρειάζονται ακόμη να είναι δημόσια; Συνδέεται ένας προσωπικός λογαριασμός με επαγγελματικά στοιχεία χωρίς να το θέλεις;

Αυτό δεν σημαίνει ότι το συγκεκριμένο πείραμα μπορεί να βρει τα δικά σου δεδομένα. Είναι ένας πρακτικός τρόπος να ελέγξεις την έκθεση που ήδη έχεις.

Ένας μικρός έλεγχος του ψηφιακού σου αποτυπώματος

Ξεκίνα αναζητώντας το όνομά σου και τις δημόσιες σελίδες που διαχειρίζεσαι. Έλεγξε παλιά βιογραφικά, καταχωρίσεις και στοιχεία επικοινωνίας που ενδέχεται να μην χρειάζονται πλέον.

Δες επίσης τις ρυθμίσεις ορατότητας των λογαριασμών σου. Ποιες αναρτήσεις προορίζονται για όλους και ποιες για έναν μικρότερο κύκλο;

Όταν ζητάς αφαίρεση υλικού από μια υπηρεσία, διάβασε τη δική της διαδικασία. Η αφαίρεση από ένα σημείο δεν εγγυάται ότι εξαφανίζεται από κάθε αντίγραφο ή άλλη πηγή.

Τι να θυμάσαι όταν βλέπεις το βίντεο

Κράτησε ξεχωριστά το πείραμα, τις δυνατότητες του προϊόντος και τις υποθέσεις για το μέλλον. Είναι διαφορετικά πράγματα και χρειάζονται διαφορετικές αποδείξεις.

Απόφυγε επίσης να χρησιμοποιήσεις ένα demo ως αφορμή για να αναζητήσεις ή να κοινοποιήσεις στοιχεία αγνώστων. Για να συζητήσουμε το πρόβλημα, δεν χρειάζεται να εκθέσουμε κάποιο πραγματικό πρόσωπο.

Το I-XRAY δημιουργεί μια χρήσιμη αφορμή για έλεγχο: αν κάποιος συνδέσει όσα έχεις ήδη δημοσιεύσει, τι μπορεί να μάθει; Η απάντηση αρχίζει από το δικό σου ψηφιακό αποτύπωμα, πριν φτάσει στα γυαλιά.

Πηγές και διευκρίνιση

Το I-XRAY ήταν ερευνητική επίδειξη του 2024, όχι ενσωματωμένη λειτουργία όλων των έξυπνων γυαλιών ούτε ένδειξη ότι κάθε περαστικός μπορεί να ταυτοποιηθεί. Η αναγνώριση εξαρτάται από πρόσθετα εργαλεία, τις διαθέσιμες πληροφορίες και τις συνθήκες. Η αναφορά γίνεται για ενημέρωση σχετικά με την ιδιωτικότητα, όχι ως οδηγός αναγνώρισης τρίτων. Πηγές: ITV News — παρουσίαση και δηλώσεις δημιουργών (2024) και Boston Globe — αρχικό ρεπορτάζ (2024).